Steeds meer mensen stappen over op groene stroom. De energietransitie leidt naar steeds meer energie uit hernieuwbare bronnen, zoals wind en zon. Een Nederland dat volledig draait op groene stroom, dat is vooruitgang. Maar het energienet in Nederland raakt op steeds meer plekken overvol, doordat zowel de vraag naar stroom als de productie van elektriciteit groeit. Hierdoor ontstaat een onbalans en overbelasting op het energienet – een verschil tussen vraag en aanbod – waardoor er problemen kunnen ontstaan zoals stroomuitval, beperkte toegang tot het net en schommelingen in de stroomvoorziening. In deze blog daarom 5 tips om je stroom zo slim mogelijk te gebruiken.
Wat is overbelasting op het energienet?
In 2030 moet 70% van onze energie uit hernieuwbare bronnen komen. Iedereen moet dus overstappen van gas op elektriciteit, maar het stroomnet kan dat niet aan. In veel provincies is het elektriciteitsnet vol. Om het overvolle energienet te ontlasten en overbelasting op het energienet te voorkomen, moet het netwerk enerzijds worden uitgebreid en tegelijkertijd moeten we ons energieverbruik flexibeler maken. Onze elektriciteit wordt opgewekt met windmolens en in zonneweides, maar ook in elektriciteitscentrales. Die draaien op gas, biomassa, steenkolen, afval en kernenergie. Via hoogspanningsmasten, verdeelstations en transformatorhuisjes, die door heen Nederland staan, komt de stroom vervolgens in onze huizen terecht. Het hoogspanningsnet dreigt uit zijn voegen te barsten omdat zowel vraag als aanbod groeien. Mensen met zonnepanelen leveren bijvoorbeeld stroom terug, omdat die meer stroom opwekken op zonnige dagen dan ze kunnen gebruiken. Deze extra stroom door de kabels zorgt voor extra verkeer op het net. In combinatie met de grote zonne-en windparken kunnen de overbelaste kabels uiteindelijk doorbranden, waardoor de stroom kan uitvallen.
Het andere probleem is dat we steeds meer stroom gebruiken, door koken op inductie, elektrisch rijden en de warmtepomp. Bedrijven schakelen over van gas naar elektriciteit, wat een grote impact heeft op het stroomnet. En dan zijn er nog de enorme datacenters, waar alles wat we online doen, delen en bewaren op wordt opgeslagen, die enorm veel stroom verbruiken. De derde component is het weer: de zon en de wind. Het stroomnet moet in balans zijn: we moeten ongeveer evenveel gebruiken als we opwekken (of evenveel opwekken als we gebruiken). Elektriciteit is namelijk lastig op te slaan. Op dagen dat er te veel aanbod is door wind en zon moet het worden afgeschaald. Op dagen dat er (te) weinig is, moet het worden aangevuld door energiecentrales. Dat ging vroeger makeklijk, omdat er veel centrales waren die op gas werkten. Maar omdat die aan het verdwijnen zijn is het lastiger om de balans te bewaren. Het stroomnet wordt verbeterd, daar wordt aan gewerkt door meer en dikkere kabels, meer verdeelstations, etc. – maar dat kost natuurlijk tijd.
Wij als gebruikers spelen daarom ook een belangrijke rol in dit verhaal. In samenwerking met Greenchoice heb ik 5 tips om een effectieve en positieve bijdrage te leveren op een rij gezet.
De beschikbaarheid van groene stroom
Tip 1. Zoveel mogelijk overdag doen
Minder stroom gebruiken op piekuren is een van de belangrijkste dingen die wij als gewone burgers kunnen doen. Door in je dagelijks doen en laten stroom te gebruiken wanneer er veel groene energie beschikbaar is. Dus niet ‘s avonds of ‘s nachts je wasmachine of vaatwasser laten draaien, maar overdag wanneer wanneer de zon schijnt. Of wanneer het heel hard waait. Dit vraagt even om een verandering van gewoontes. Dat begint eerst met bewustzijn. Vaak laat je deze apparaten ‘s avonds draaien omdat je er overdag niet aan toe komt, door werk, de zorg voor de kinderen en andere bezigheden. Het kan helpen door voor jezelf een planning te maken voor het huishouden. Zo kom je eventuele obstakels ook tegen en kun je gericht op zoek naar oplossingen, zonder dat je gaat achterlopen in met het huishouden.

Tip 2. Timer zetten op je slimme apparaten
Heel veel apparaten zijn super slim. Je kunt een timer zetten op veel van je apparaten, waardoor ze in de daluren gaan draaien. Als je het een beetje handig timed, kun je zo de was ophangen of de vaatwasser uitruimen bij thuiskomst uit werk. Misschien even wennen dit nieuwe ritme, maar misschien ga je ook wel gauw de voordelen ervan ervaren. Een daarvan is wellicht je portemonnee…!
Behalve dat je hiermee het energienet ontlast, bespaar je ook geld. Door je apparaten in de daluren te gebruiken spaar je namelijk op je energierekening.
Minder stroom gebruiken
Tip 3. Apparaten zo energiezuinig mogelijk gebruiken
De apparaten die je hebt kun je zo energiezuinig mogelijk gebruiken. Dat betekent onder andere: apparaten met een zo goed mogelijk energielabel. Bij wasdrogers is het bijvoorbeeld zelfs zo dat je beter een nieuwe droger met een goed label kunt kopen dan door kunt drogen op je energievretende label. Maar ook was- en droogcombinaties zijn bijvoorbeeld funest. En drogers die te groot zijn, waardoor je de capaciteit zelden volledig gebruikt. En als je een hoog toerental gebruikt tijdens het wassen, hoef je minder lang te drogen (moet je natuurlijk wel even checken met het materiaal van je kleding en lakens!). Andere belangrijke tips om energiezuinig met je droger om te gaan is door het automatische programma te kiezen in plaats van een tijd in te stellen: droog is dan gewoon droog. Lees alle tips over zuinig droger gebruik hier.

Het schoonhouden van je apparaten is ook heel belangrijk. Dit geldt voor je droger, maar ook bijvoorbeeld voor je vaatwasser en vriezer. Slechts 2 millimeter ijs aan de randen van je vriezer zorgt al voor 10% meer energieverbruik. Laat je vriezer dus regelmatig ontdooien voor een schoonmaakbeurt. Hier lees je hoe je dat eenvoudig en snel kunt doen. Ook voor je wasmachine en vaatwasser geldt dat het goed schoonhouden van je filters van belang is. En het ECO programma, ook al duurt het wat langer, is de zuinigste keuze.
Tip 4. De droger de deur uit doen
In de zomer van 2019, na het schrijven van een artikel over het milieubewust gebruiken van apparaten, heb ik de droger de deur uit gedaan. Ik dacht dat ik het ontzettend moeilijk zou vinden, zeker in de winter, maar het viel me reuze mee. Het werd zo snel een gewoonte. Ik zou echt niet meer een droger willen: heb dat ding geen dag gemist en spaar er ook nog eens flink wat geld mee uit.
Tip 5. Snoet in de zon, in plaats van in een scherm

Natuurlijk kennen we allemaal wel de standaard tips: de lampen uit doen, apparaten niet op standby laten staan, de stekkerdozen uitklikken. Maar wat dacht je van een stapje verder? Wij leven bijvoorbeeld al jaren zonder TV. Behalve dat dit veel geld en stroom bespaart, levert het schermarm leven en opvoeden ook nog eens heel veel andere dingen op. Afgelopen week zag ik dit pakkende schilderij van Aimee de Jongh in de Kunsthal.
Hoe gezellig zou het zijn als we massaal met onze neuzen uit de schermen zouden duiken en weer gezellig knus met elkaar om tafel gaan zitten? Hoeveel meer verbinding zou dat niet opleveren? Het is hoogtijd om deze ontwikkeling in de Hollandse woonkamers – die in de jaren 60 begon toen de televisies de huizen in kwamen en we van de eettafel met één lichtbron naar de bank met de tv verschoven – een nieuwe richting in te blazen. Met de wind mee.
Meer tips en inspiratie vind je op de website van Greenchoice. Bijvoorbeeld over isoleren, het installeren van een warmtepomp of zonnepanelen, maar ook bijvoorbeeld energie besparen tijdens het thuiswerken. Op de website kun je ook overstappen op Greenchoice groene stroom en aardgas met Natuur voor Morgen.

advertentie
