Ik bezit geen auto, geen huis, geen televisie en vele andere dure zaken die veel mensen in ons rijke land “normaal” vinden. Om het te bezitten, dan wel om te verlangen of toe te werken naar materiële rijkdom. De enige die blij zou worden van bij mij inbreken is een vrije schoolmoeder – vanwege het houten speelgoed, de biologische wolletjes en zakken noten & haver. Maar die zou dan waarschijnlijk wachten tot ik thuis ben omdat ze vriendinnen met me wil worden. Ik heb het liefst zo min mogelijk bezit, vanuit mijn leven als klimaatactivist – het moment dat mensen hekken om stukken aarde begonnen te zetten en zeiden “dit is van mij” wordt door vele activisten gezien als de geboorte van de klimaatcrisis – maar ook omdat ik bezit vaker als een belastende verantwoordelijkheid dan echte toegevoegde waarde ervaar. Ook ben ik vrij klunzig en maak dure spullen snel stuk of vies of raak ze kwijt. Maar dat neemt niet weg dat ik, als klimaatactivist domesticus, een aantal materiële zaken enorm… waardeer is niet het goede woord. Ik ben er echt immens dankbaar voor. Het zullen misschien niet direct de dingen zijn waar je dagelijks bij stil staat of logisch vindt om in dit lijstje tegen te komen. Maar dit zijn de 15 materiële luxe producten waar de groene mama intens dankbaar voor is.
Bezit en materiële rijkdom
Voordat je denkt dat ik als een soort minimalistische klimaatguru leef: ik heb echt takkeveel spullen. Ik word er geregeld compleet gestoord, grenzend aan duistere paniek, van. Mijn (huur)huis groeit, net als bij ieder braaf kind van de consumptiemaatschappij, regelmatig dicht. Ik moet ieder seizoen een grote opruim- en schoonmaak doen, anders vind ik niks meer terug, kan ik nergens meer bij, kan ik niet meer goed schoonmaken en wil ik het liefst de deur dichttrekken en opnieuw beginnen. De mens vermenigvuldigt. Dat is onze natuur. Als we die ingebouwde functie niet zouden hebben zouden we nog steeds als eencelligen ronddartelen, zonder bewustzijn, verlangens, wensen, intenties, motieven en waarden. Er zit een hele bijzondere kwaliteit in die drang naar vermenigvuldiging en tegelijkertijd – is dat zoals met alles in het leven – ook onze grootste valkuil. En die kuil gooien we als mensheid massaal vol met troep. Het liefst nutteloze, vervuilende, tijdelijke, plastic troep. Om de leegte die we anders diep van binnen voelen over onze (on)zingeving te verbergen. We willen altijd meer materiële rijkdom en dat is menselijk. Maar wat ook menselijk is – bij uitstek! – is dat we een vrije wil hebben. Waar andere soorten niet kunnen zeggen, vanuit een bewuste keuze, “nu is het genoeg, ik wil het anders”, is de de vrije wil de essentie van ons menszijn. En hoewel het ernaar uitziet dat veel bazen van grote, vervuilende bedrijven en wereldleiders (of zullen we de beesten gewoon bij hun naam noemen: criminelen en criminele organisaties) niet echt zijn geëvolueerd vanuit het stadium van eencelligen die alleen maar hersenloos willen vermenigvuldigen wat ze hebben, geloof ik dat jij en ik dat wel kunnen.
En onderdeel daarvan is dankbaarheid voelen voor wat je allemaal al hebt. Want als je net als ik in Nederland woont, met een basis van goede gezondheidszorg, onderwijs, sociale zekerheid, veiligheid en vrijheid, is er veel om dankbaar voor te zijn. Ik begeef me hier met volle bewustzijn op glad ijs, omdat armoede ook in ons land bestaat en lijden, ziekte, verdriet, verlies en pijn in iedere laag van de samenleving voorkomt – materiële rijkdom of niet. Het is makkelijk om de deugden van dankbaarheid te verkondigen vanaf een droge, gezonde, warme plek en ik wil met deze blog niemand beledigen of bijdragen aan “toxic positivity”. Ik erken de beperkingen van wat ik hier schrijf en mijn eigen privilege. Wat ik wil bereiken met dit artikel: je op een vernieuwde manier laten kijken naar materiële rijkdom en luxe, bezit en de behoefte om altijd maar “meer” te willen. Omdat dit niet alleen de planeet ten goede komt, maar ook je leven kan verrijken.
15 x materiële rijkdom waar ik intens dankbaar voor ben
1. Schoon water uit de kraan
Er staat veel luxe producten in deze lijst waar ik, met wat aanpassing (en veel tegenzin en de nodige tranen) afstand van zou kunnen doen. Maar schoon drinkwater, rechtstreeks uit de kraan, is er eentje die ik hoop nooit te moeten testen of ik zonder kan.
2. Heet water uit de kraan
Ik vind dit echt een immense luxe. En eentje waar ik dagelijks bij stil sta. Dagelijks, omdat ik iedere dag een hete douche neem. Ik denk dat dit een van mijn meest milieuvervuilende gewoonten is. Ik vind het zo fijn, ontspannend en lekker om warm te douchen. En hoewel ik het liefst iedere dag mijn 5 minuten timer zou gebruiken, vanuit klimaatoverwegingen, is dit mijn bekentenis: van die groene wagen ben ik keihard afgevallen.
3. De wasmachine - en in het bijzonder: de timer op de wasmachine
Begin dit jaar ging mijn wasmachine stuk. Even een paar maanden terug in de tijd, toen ik huilend opgevouwen in het stof achter mijn koelkast gekropen zat, proberend om mijn tweedekansje te repareren, terwijl het water uit de machine spoot en ik niet snel genoeg uit het holletje kon klimmen om de vergeten waterpomptang te pakken. Dat zijn van die momenten dat ik RAYE de hele dag als achtergronddeuntje van mijn bestaan hoor. Dankzij mijn lieve ouders bleek ik prima nog wat langer zonder husband te kunnen – zij hielpen een nieuwe uitkiezen. En ik ben nog steeds bij ieder wasje super dankbaar dat hij draait. De wasmachine is een geweldige, tijdsbesparende uitvinding. Voor deze blog wil ik in het bijzonder de uitgestelde start functie van wasmachines in het zonnetje zetten. Ik vind het pure luxe om ‘ ‘s ochtends wakker te worden en de schone was kant & klaar uit de machine te trekken: terwijl ik sliep heeft hij voor mij gewerkt. Chiller kan niet toch?
(Een droger heb ik overigens al 7 jaar niet meer en die mis ik geen seconde)
4. De vaatwasser
De eerste jaren na de scheiding en in dit nieuwe huis heb ik het zonder vaatwasser gedaan. Dus, het kán. Maar dit is er echt zo eentje waar ik echt liever geen afstand meer van doe. Sinds 1,5 jaar doet mijn vaatwasser de vuile vaat en ik vind het echt een heerlijke, tijd- en ruimtebesparende luxe.
5. De robotstofzuiger
Ik heb Engelbrecht al jaren. We hadden ook Hildegard. Maar zij is helaas vroegtijdig gestorven. Twee robotstofzuigers is misschien ook wel een beetje teveel van het geode. Maar Engelbrecht is al 6 jaar mijn trouwe hulp in de huishouding. Hij maakt schoon onder de bedden, stofzuigt terwijl wij het leven leven en geniet mijn volle dankbaarheid.
6. Mijn melkmachine
Ik dronk al 20+ jaar plantaardige melk uit de supermarkt voor onze melkmachine in ons leven kwam. Dus ook dit is er eentje die ik echt onder de categorie “materiale luxeproducten die niet noodzakelijk zijn” zou moeten plaatsen. Maar dat neemt niet weg dat ik er super dankbaar gebruik van maak en niet meer zonder wil. Twee keer per week maak ik havermelk, amandelmelk, rijstmelk, cashewmelk of pecanmelk voor de meiden en mezelf. Het is zoveel lekkerder (en in de meeste gevallen gezonder en goedkoper) dan vegan melk uit de supermarkt. En met het pulp maak ik tal van andere vegan recepten, zoals mueslirepen, overnight oats, cupcakes, verschillende soorten pap en appeltaart.
7. Het fornuis
Ik kan het natuurlijk niet over al die lekkere mueslirepen en cupcakes hebben zonder mijn fornuis te bejubelen. Ons Wiggo fornuis doet al ruim 7 jaar trouwe dienst. Hij is mee verhuisd na de scheiding en mijn ex heeft leidingen verlegd zodat het fornuis in mijn keukentje zou passen en ik nu iedere dag met uitzicht op de tuin lekker eten kan maken voor mijn dochters, mezelf en bezoekers. Een bron van voeding, verzorging, warmte en liefde die dag in dag uit trouwe dienst levert en waar ik erg dankbaar voor ben,
8. Mijn elektrische fiets
Ik ben steeds beter aan het worden in racefietsen en kan het fietsen, als culturele rijkdom van ons land, steeds meer waarderen. Je zou misschien denken dat ik als autovrije klimaatactivist van nature een fietsliefhebber ben. Maar ik heb pas echt leren fietsen toen ik op mijn 14e naar Nederland emigreerde en de eerste jaren echt een diepe, gruwelijke fietshaat gekoesterd. De tegenwind, de regen, de verkeersregels, de energie die het me koste: vreselijk vond ik het. Ik bewaar nog steeds heel graag mijn energie voor andere dingen dan het dagelijkse Hollandse fietsen (zoals energie voor mijn kinderen, voor boulderen, yoga, vrienden, koken, LEVEN). En daarom vind ik het intens fijn dat ik het gewoon fietsen kan afwisselen met elektrisch fietsen. Het zorgt er niet alleen voor dat ik energie overhoud, maar ook dat ik het autovrije leven (heel makkelijk) volhoud. Als je de optie hebt tussen auto of fiets (bijvoorbeeld naar het bos of strand) kies je snel auto. Maar als je de optie hebt tussen auto of elektrische fiets, kies je (bijna) altijd elektrische fiets.
9. De bakfiets
We hebben de afgelopen jaren twee keer een langere periode zonder de bakfiets gedaan. Eerst vanwege de terugroep actie van Babboe en eind vorig jaar en begin dit jaar omdat hij gestolen was. Door niks minder dan een wonder werd hij gevonden en kregen we hem terug. En hoewel ik uit ervaring weet dat we zonder bakfiets kunnen, zou ik nu, vannacht en ieder ander moment van de dag, een oratie van 2 uur kunnen geven waarom het leven met een bakfiets veel fijner, leuker, makkelijker en beter is. Ik probeer altijd het beste uit situaties te halen en op zoek te gaan naar dingen die we kunnen leren of ontwikkelen als er periodes van schaarste zijn (zo is Alela veel beter gaan fietsen toen we geen bakfiets hadden). Maar puntje bij fietspaaltje ben ik gewoon freaking dankbaar dat onze bakfiets terug is.
10. De boodschappen bezorger
Kerst 2024 gaf ik mezelf een bezorgabonnement cadeau voor de feestdagen. Dat was zo intens fijn dat ik besloot het voort te zetten. Het is een luxe die ik mezelf als alleenstaande moeder zonder auto geef en gun. Doordat de boodschappen thuis bezorgd worden bespaar ik tijd (meerdere keren per week boodschappen doen), energie (slepen en fietsen met boodschappen) en geld (als je meerdere keren per week naar de supermarkt gaat ben je altijd meer kwijt dan wanneer je een keer per week boodschappen laat bezorgen). Dat laatste voordeel gaat deels op aan de bezorgkosten en verder op aan mijn keuze voor biologisch voedsel, maar dat is een investering die ik het meer dan waard vind. Ik ben altijd weer dankbaar als de bezorger op de stoep staat en ik een krat vol vers groente, fruit en zware boodschappen kan aannemen.
11. De koelkast
Ik kan natuurlijk niet jubelen over die verse groente en fruit zonder mijn koelkast te benoemen. De koelkast was, is en blijft zo’n belangrijk onderdeel van het dagelijks leven. Het is makkelijk te vergeten dat dit pas sinds de jaren 50/60 gemeengoed was en wat dit betekende huishouden, maar met name voor vrouwen. Na de scheiding leende ik een kleine koelkast van een vriendin. Toen ik een jaar later een grotere koelkast kocht was dat een emotioneel moment van trots. Het symboliseerde voor mij veel meer dan een materieel bezit waar veel mensen niet meer bij stilstaan. Het was een symbool voor mijn leven opnieuw opbouwen na de scheiding, mijn gezin kunnen voeden, het plezier dat ik beleef aan koken en lekker eten een ruimere plek geven.
12. Toilet en riolering
Als ik lees of mensen hoor over noodpakketen wil ik altijd roepen: je moet niet alleen denken aan de toevoer (houdbaar eten, flessen water, medicijnen), maar ook de afvoer! Super belangrijk dat je een blik kikkererwten kunt opentrekken in geval van nood, maar je moet die kikkererwten ook weer kwijt! Bij deze dus ook even een ode aan de luxe van toiletten en goed functionerende riolering. (En, voeg toe aan je noodpakket: voldoende vuilniszakken, want die goede riolering is echt geen gegeven in noodsituaties). Andere reden dat ik zo dankbaar ben voor dit systeem is dat ik heb ontdekt dat mijn klimaatactivisme eindigt bij composttoiletten. Ik leef een relatief groen leven met volledig plantaardig eten, niet vliegen, geen auto, tweedehands spullen, plastic vrije producten en speelgoed en natuurlijke cosmetica. Maar er zijn grenzen. En hangen boven een met vliegen bewoonde composthoop is echt de mijne.
13. Auto lenen voor kamperen
Ik kamper iedere zomer met mijn kabouters op een natuurcamping (waar overigens ook een composttoilet is, maar die negeer ik) met onze tent, buitenkeukentje en minimale camping uitrusting. Allemaal materiële spullen waar ik intens dankbaar voor ben (en een aparte blog over heb geschreven). Spullen die al jaren mee gaan en ons buitenleven in de zomer mogelijk maken. Dat buitenleven is waarom ik zo intens veel van kamperen houd. Maar ook het leven met minder spullen tijdens het kamperen vind ik heerlijk. En dan kamperen wij echt nog best wel luxe, met slaapmatjes van 12 cm dik en ons tafeltje met stoeltjes (die de rest van de zomer gewoon als tuinmeubels functioneren). Al die spullen zijn op de camping gekomen met een auto die we hebben geleend. Hoewel ik blij ben met ons autovrije leven, ben ik ook echt immens dankbaar dat we voor de vakanties een auto kunnen lenen. Ook de vakantie die ik met mijn lief doe, is met de auto. Daarvoor kan ik op mooie plekken in Europa komen, om te hiken in de bergen van Slovenië, Frankrijk, Engeland, Italië en hopelijk nog veel meer. Ik ben dus niet tegen auto’s op zichzelf – ik ben bijvoorbeeld intens dankbaar voor ambulances, brandweer- en politieauto’s – maar het mag in de samenleving als geheel echt minder in gebruik en absurd qua prijzen, functies en overbodige luxe.
14. Menstruatie ondergoed
Het is makkelijk om dankbaar te zijn voor dingen die je leuk vindt. Het is lastiger om stil te staan bij dingen die je leven vaak flink dwarsbomen, zoals je menstruatie. En natuurlijk, als ik er drie seconden langer over nadenk ben ik intens blij met een gezonde cyclus. Daardoor heb ik het allermooiste en meest onbetaalbare ooit gekregen: mijn dochters. En nog een reden om hierbij stil te staan: menstruatie armoede is voor veel mensen en hele samenlevingen aan de orde van de dag. Ik ben dankbaar dat ik niet alleen geld heb voor wegwerpproducten zoals tampons, maar zelfs kan kiezen voor herbruikbare menstruatie producten, zoals period underwear. Omdat dit zoveel zorgen, pijn en ongemak wegneemt en ik daardoor in staat ben om alle dagen van de maand mijn leven te leiden.
15. Goed matras
Mijn fietsen zijn het allerduurste dat ik bezit. Daarna volgt er een hele tijd niks en dan komt mijn matras. Ik heb een mega goed matras. En dit is een luxe. Eentje waar ik als voormalig insomniac intens blij mee ben. Je besteed zo’n groot deel van je leven in bed. Het zou gek zijn als mijn matras geen plekje zou krijgen in dit lijstje.
Afsluiten met afval
Deze blog gaat over spullen, spullen, spullen. Behalve luxe, comfort en gemak levert al die materiële rijkdom nog iets op: afval. We hebben zo immens veel afval. De gemiddelde Nederlander zo’n 450 kilo per jaar. Wereldwijd zorgen we met elkaar voor zo’n 2,5 MILJARD TON (dat is 2.500.000.000.000 kilogram) afval per jaar. Even los van het feit dat een derde niet goed verwerkt wordt en de natuur vervuilt en enkele miljoenen tonnen in de oceanen terecht komt, wil ik dit artikel afsluiten met even stilstaan bij de afvalverwerking in Nederland. Tijdens de laatste hittegolf dacht ik er weer even wat langer over na dan enkel de wekelijkse diepte zucht omdat ik de kliko moet buitenzetten. Want ik ben wel degelijk dankbaar dat ik die kliko buiten kan zetten. En dat hij dan leeggemaakt wordt op gezette tijden. Ik vind dat vuilnisophalers een landelijke hittebonus moeten krijgen als ze tijdens een hittegolf vuilnis moeten ophalen. Stel je even voor hoe je huis (en als je die hebt, je tuin) eruit zien als je een jaar lang die 450 kilo zelf moet opslaan. En twee jaar, drie jaar, vier jaar…
Ik hoop dat dit materiële lijstje je heeft geïnspireerd om weer even op een andere manier naar je spullen te kijken en ook stil te staan bij waar je naar streeft in materiële rijkdom en bezit. Misschien kun je voor jezelf op papier zetten welke spullen echt iets waardevols toevoegen aan je dagelijks bestaan en welke dure bezittingen eigenlijk vooral stress opleveren. Voel je vervolgens vrij om een lijstje te maken van de dingen waar je momenteel voor aan het sparen bent of die je wilt gaan kopen en stel jezelf over dat lijstje ook weer de vragen: wat gaat het me nu echt brengen en wat is de belasting? Ik zeg niet dat je het vervolgens niet moet kopen! Iedereen maakt zijn eigen beslissingen en keuzes. Maar soms is het goed om even afstand te nemen, aan de huidige stand van zaken te schudden en te kijken hoe je perspectief daarna is. Zie het als zomer huiswerk van de groene mama 😉
